Do grona zdobywców Kostek Literackich dołączyli kolejni twórcy. Jak co roku kapituła przyznała laury w czterech kategoriach: esej, poezja, proza oraz przekład na język polski. Nagrodzone zostały najlepsze książki napisane przez polskich twórców i wydane w minionym roku.
Są nimi:
Piotr Paziński za zbiór esejów „Obstalunki”, opublikowany przez Wydawnictwo Austeria (Kraków– Budapeszt–Syrakuzy 2025)
Nagrodzona książka to zbiór esejów, szkiców literackich oraz portretów pisarzy, które powstały na przestrzeni lat 2009-2024. Laureat porusza w nich tematykę metafizyczną, analizując motywy duchów, sobowtórów i upadłych imperiów. Teksty te, choć pierwotnie pisane na zamówienie, tworzą spójną opowieść o ewolucji myśli twórczej autora.
Marcin Mokry za tom poezji „Solarysze” wydany przez Fundację na rzecz Kultury i Edukacji im. Tymoteusza Karpowicza (Wrocław 2025)
To poemat, który działa jak ekopoetyckie laboratorium pamięci i przyszłości. Jego język rozsadza linearność, używając powtórzeń, szczelin, deformacji, które oddają szamotanie w świecie po katastrofie: ekologicznej, technologicznej i rodzinnej. Nadzieja w tym zapisie nie jawi się jako utopijny horyzont, lecz jako ruch języka, który wciąż na nowo podejmuje próbę uchwycenia przyszłości niespełnionej, ale możliwej.
Solarpunk w jego wersji to nie radosna utopia, lecz recykling ruin: lampy wyrastające z ziemi, żarna światłowodów, pejzaż pokryty plastikiem i popiołem. Z kolei tradycyjna sielanka zostaje rozbita, natura mówi głosem zaszumywanym przemysłem, pamięta ból i przemoc. Poemat pokazuje nam, że żyjemy w epoce, w której nadzieja może mieć formę jedynie migotliwą: jako wspólne nawoływanie, jako czułość w ruinach, jako solarny przebłysk w ciemności.
Weronika Murek za prozę „Urodziny” opublikowaną przez Wydawnictwo Czarne (Wołowiec 2025)
Kim jest Jaga Babażyna? Starzejącą się aktorką, a może reżyserką inscenizującą spektakl grozy? Kogo gra w swoim życiu? A może to życie z nią pogrywa? A jeśli tak, to w którym ze światów?
Brawurowa powieść laureatki to historia o teatrze życia, w którym nie wiadomo, kto jest lalką, a kto pociąga za sznurki. Pełna intryg nicujących rzeczywistość, wydarzeń, które wymykają się wszelkim regułom, i niepokoju, który czai się tuż-tuż, w garderobie pośród kostiumów, pod stołem czy przy zejściu do metra.
Elżbieta Sobolewska za tłumaczenie z języka węgierskiego książki László Krasznahorkaiego „A świat trwa”, wydaną przez Wydawnictwo Czarne (Wołowiec 2025)
To dwadzieścia jeden opowieści. Opisują one rzeczywistość z perspektywy niezwykłych bohaterów – outsiderów, wędrowców, wyobcowanych ekscentryków, ludzi rozpaczliwie poszukujących porządku w otaczającym ich świecie, a przede wszystkim sensu własnego istnienia. Za wartkim strumieniem ich myśli, monologów, czasem lamentów zdaje się skrywać ten sam tajemniczy protagonista, przywdziewający jedynie fantazyjne maski. Ktoś jak my strwożony absurdem, któremu się przygląda.
To przejmująca próba opisania kondycji człowieka we współczesności. Zagubionego i osamotnionego w gąszczu sprzecznych narracji. A przy tym stale odwracającego wzrok od tego, co ważne, unikającego konfrontacji z prawdą, uparcie starającego się nie dostrzegać, że katastrofa, której intuicyjnie tak bardzo się obawia, już się dokonała, lecz w wymiarze duchowym i nie została przezeń zauważona.
Na wniosek kapituły Gdynia po raz drugi przyznała cztery rezydencje literackie dla autorów, autorek, pisarzy i tłumaczy, którzy zostaną zaproszeni do naszego miasta, aby to właśnie tu w spokoju oddać się pisaniu książek.
Tym razem rezydencje otrzymali:
- Szymon Drobniak za esej „Gęsi odpoczywają na Gotlandii”. Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2025,
- Laura Osińska za tom „Jaw”. Wydawnictwo Biuro Literackie, Kołobrzeg 2025,
- Mateusz Górniak za powieść „Ćpun i Głupek”. Wydawnictwo Convivo, Warszawa 2025,
- Kacper Szpyrka za przekład powieści „Pan Prezydent” autorstwa Miguela Ángela Asturiasa. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2025.
21. Nagroda Literacka GDYNIA
Kapituła Nagrody Literackiej GDYNIA przyznaje laury najlepszym książkom napisanym przez żyjących polskich autorów i autorki oraz wydanych w roku poprzedzającym rozdanie w czterech kategoriach: esej, poezja, proza oraz przekład na język polski. W każdej z kategorii do nagrody nominowanych jest 5 pozycji.
Fot. Paweł Budziński /za: www.gdynia.pl/
