Laureaci Pomorskiej Nagrody Literackiej za rok 2019

Za  nami dziesięć miesięcy III edycji Pomorskiej Nagrody Literackiej. Już dziś mamy zaszczyt zaprosić wszystkich miłośników pisanego słowa do zapoznania się z efektem pracy Jury Pomorskiej Nagrody Literackiej.

Podczas materiału filmowego opublikowanego 23 października na stronie Wojewódzkiej, Marszałek Województwa Pomorskiego Mieczysław Struk przedstawił laureatów Pomorskiej Nagrody Literackiej za 2019 rok w trzech kategoriach oraz laureata Kaszubskiej Nagrody Literackiej za rok 2019.

Laureatką w kategorii Literacka Książka Roku 2019  została Izabela Morska za książkę „Znikanie”, wydaną przez Wydawnictwo ZNAK.

Izabela Morska jest pisarką i wykładowczynią, od 2009 roku pracuje w Instytucie Anglistyki i Amerykanistyki Uniwersytetu Gdańskiego. W 1986 r. zdecydowała się na azyl polityczny. Mieszkała w Paryżu, a następnie w Nowym Jorku. Debiutowała na początku lat 90. w prasie emigracyjnej jako jedna z najbardziej wyrazistych postaci życia literackiego. Jest autorką powieści i opowiadań, a jej poezja z tomu Madame Intuita (2002) ukazuje się w międzynarodowych antologiach. Z urodzenia gdynianka, swoją najważniejszą powieść, „Absolutna amnezja” (1996), poświęciła dziewczyńskiemu dojrzewaniu wśród mitów patriotycznych i solidarnościowych. W latach 2003-2006 przebywała jako wizytujący profesor na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. W latach W latach 2007–2009 studiowała literaturę w języku angielskim z rozszerzeniem na twórcze pisanie na Mills College w Oakland i jest jedną z inicjatorek twórczego pisania w Polsce. W lutym 2017 roku uzyskała stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie literaturoznawstwa na podstawie rozprawy Glorious Outlaws: Debt as a Tool in Contemporary Postcolonial Fiction (Wspaniali wygnańcy. Dług jako narzędzie we współczesnej postkolonialnej prozie). W roku 2018 otrzymała Nagrodę Literacką im. Juliana Tuwima za całokształt twórczości. O jej ostatniej książce, Znikanie, której historia rozgrywa się wśród w trójmiejskich szpitalach i gdańskim pejzażu, tak pisze w Czasie Kultury Maciej Duda: „Znikanie czytamy jak akta dochodzenia/śledztwa lub (o)powieść o drodze do prawdy”. 

W kategorii Pomorska Książka Roku 2019 laureatami zostają prof.  Józef Borzyszkowski oraz prof. Cezary Obracht Prondzyński za monografię Historia Kaszubów w dziejach Pomorza – tomy III-V, wydaną przez Instytut Kaszubski

Józef Borzyszkowski – profesor historii, jeden z najbardziej zasłużonych działaczy Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, w przeszłości wicewojewoda gdański i senator RP II kadencji. Pełnił też funkcję wiceprzewodniczącego Rządowego Zespołu ds. Opracowania Nowej Koncepcji Ustroju Terytorialnego Państwa. Z jego inicjatywy powstał Instytut Kaszubski. Zawsze aktywnie uczestniczył w życiu naukowym, jest członkiem wielu instytucji i towarzystw, wchodzi w skład redakcji i kolegiów redakcyjnych czasopism oraz rad naukowych. Opublikował kilkaset artykułów, jest autorem lub współautorem kilkudziesięciu książek, głównie dotyczących historii Pomorza i Kaszub.

Cezary Obracht- Prondzynski – profesor Uniwersytetu Gdańskiego, wybitny historyk, socjolog i antropolog. Obecnie pełni funkcje kierownika Zakładu Antropologii Społecznej oraz kierownika Pomorskiej Pracowni Badań nad Kulturą. W pracy naukowej zajmuje się problematyką mniejszości narodowych i etnicznych, kulturowymi problemami współczesności, kulturą Kaszub i Pomorza, polityką regionalną.

Jest autorem kilkuset artykułów naukowych, popularnonaukowych i publicystycznych oraz autorem, współautorem, redaktorem, współredaktorem kilkudziesięciu publikacji książkowych, członkiem Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, kilku towarzystw naukowych, rad programowych i naukowych wielu instytucji kultury, a także współzałożycielem Instytutu Kaszubskiego.

Historia Kaszubów w dziejach Pomorza jest kontynuacją dzieła zaprojektowanego i zapoczątkowanego przez prof. Gerarda Labudę.

Autorzy stworzyli syntezę, będącą swoistym podsumowaniem dotychczasowego stanu badań nad życiem codziennym Kaszubów w świecie wielu kultur, przemian zachodzących  w procesie dziejowym w dziedzinie kultury materialnej i duchowej, wzbogaconą unikatowymi dokumentami i fotografiami. Jak pisze  Profesor Obracht-Prondzyński we wstępie do tomu V musieli znaleźć „punkt równowagi między kronikarską dokładnością a wyborem kluczowych, przełomowych momentów w dziejach Kaszubów. Między analizą diachroniczną a opisem o charakterze instytucjonalnym. Między podejściem makro a wymiarem mikro. Między kontekstem a lokalnym zdarzeniem. Między opisem ujednolicającym, uogólniającym a przedstawieniem zróżnicowania, odrębności, specyfiki”.

Nagrodę za Całokształt Twórczości w roku 2019 otrzymał profesor Zenon Ciesielski.

Prof. dr hab. Zenon Józef Ciesielski – historyk literatury i kultury skandynawskiej, emerytowany pracownik Uniwersytetu Gdańskiego, doktor honoris causa Uniwersytetu Umea w Szwecji.

Profesor Zenon Ciesielski jest głównym twórcą gdańskiej skandynawistyki.  W 1970 roku organizował Zakład Języków i Kultury Krajów Skandynawskich na Uniwersytecie Gdańskim (obecnie Instytut Skandynawistyki i Fennistyki). W 1975 doprowadził do utworzenia na uniwersytecie pięcioletnich, stacjonarnych magisterskich studiów skandynawistycznych. Wykładał tam teorie literatury, literaturę i kulturę skandynawską. Pełnił funkcje kierownika Zakładu, a później Katedry do 1990. Jest członkiem wielu organizacji i towarzystw naukowych, m.in. Gdańskiego Towarzystwa Naukowego, Instytutu Polsko-Skandynawskiego w Kopenhadze, International Association for Scandinavian Studies. Należy także do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, zasiadał w Radzie Literackiej i Artystycznej Teatru Wybrzeże.

Opublikował ponad 350 rozpraw, artykułów, recenzji i not w czasopismach krajowych i zagranicznych. Jego dzieła to między innymi: Zbliżenia skandynawsko-polskieSkandynawia w oczach PolakówDziennik skandynawskiOd Fredry do Różewicza : dramat i teatr polski w Szwecji w latach 1835-1976Historia literatury szwedzkiej,  Słownik pisarzy skandynawskich,  Dzieje kultury skandynawskiej, Zapisane w pamięci, czyli meandry mojego życia.

Laureatem Kaszubskiej Nagrody Literackiej za rok 2019 został prof. dr hab. ojciec Adam Sikora

Prof. dr hab. ojciec Adam Sikora – polski teolog i zakonnik, profesor teologii biblijnej, franciszkanin. Autor tłumaczeń Biblii z języków oryginalnych na język polski i kaszubski oraz pracownik naukowy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (UAM) w Poznaniu.

Ojciec Profesor większość pracy naukowej poświęcił przekładom Biblii, w tym na język kaszubski. Między innymi przetłumaczył z oryginalnej greki na język Kaszubów wszystkie Ewangelie i Psalmy. Ojciec Adam jest również od 2004 r. inicjatorem kaszubskich widowisk „Verba Sacra”, podczas których w wejherowskiej kolegiacie prezentowane są teksty biblijne po kaszubsku. W ubiegłym roku zaprezentował wyniki swojej ostatniej, blisko 5 letniej pracy – po raz pierwszy w historii wszystkie księgi Tory przetłumaczono z języka oryginału, czyli hebrajskiego, na język kaszubski. Kapituła Kaszubskiej Nagrody Literackiej doceniła to wyjątkowe dokonanie i podjęła decyzją o uhonorowaniu Ojca Profesora Kaszubską Nagrodą Literacką za rok 2019.

Jury Pomorskiej Nagrody Literackiej w składzie: prof. dr hab. Zbigniew Majchrowski (Przewodniczący Jury – literaturoznawca, krytyk literacki i teatrolog, członek Komitetu Nauk o Literaturze PAN), Bożena Orczykowska (zastępca dyrektora ds. merytorycznych Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Josepha Conrada-Korzeniowskiego w Gdańsku), Elżbieta Pękała (redaktor, organizator i promotor czytelnictwa), dr hab. Katarzyna Szalewska (prof. nadzw. UG – adiunkt na Uniwersytecie Gdańskim, autorka i współredaktorka książek naukowych) oraz Władysław Zawistowski (pisarz, dyrektor Departamentu Kultury UMWP) mieli zaszczyt i przyjemność oddać się lekturze książek  w rozmaity sposób związanych z Pomorzem.

Na liście 374 lektur znalazły się książki poświęcone tematyce Pomorza oraz książki pomorskich autorów wydane w 2019 roku. Duża część z nich została zgłoszona przez Wydawnictwa oraz inne uprawnione podmioty. Prawo zgłoszenia swoich faworytów mieli również członkowie Jury.

Jak co roku, każdy z członków Jury otrzymał zadanie zapoznania się z pulą książek mieszczących się w ramach  jego zainteresowań czy pracy naukowej. We wrześniu na spotkaniu w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Gdańsku po bardzo burzliwej dyskusji Jury ogłosiło nominacje: 3 książki w kategorii Literacka Książka Roku oraz 4 w kategorii Pomorska Książka Roku. Pod koniec września Jury dokonało wyboru zwycięskich książek, których nazwiska, wzorem lat ubiegłych, mieliśmy poznać podczas uroczystej gali.

Niestety w związku z epidemią i rosnącą liczbą zakażeń koronawirusem w naszym województwie, a także w trosce o wspólne bezpieczeństwo i zdrowie, organizatorzy podjęli decyzję o odwołaniu tegorocznej Gali Pomorskiej Nagrody Literackiej i zastąpieniu jej w tym roku bezpieczną formą – filmem opublikowanym na stronie Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej.

Ogłoszenie dzisiejszych wyników to początek działań promocyjnych publikacji, które Jury  uznało za najważniejsze dla Pomorza w 2019 roku. Spotkania z książkami i ich autorami będą się odbywały on-line, a zaprezentowane  zostaną na stronie naszej Biblioteki.

Nominowani do Pomorskiej Nagrody Literackiej:

Literacka Książka Roku:

  • Potop. Poemat przewlekły o końcu świata – Salcia Hałas, Grupa Wydawnicza Foksal 2019
  • Zapach Porcelany – Bogdan Jaremin, Wydawnictwo Bernardinum 2019
  • Znikanie – Izabela Morska, Wydawnictwo Znak 2019

Pomorska Książka Roku:

  • Historia Kaszubów w dziejach Pomorza – tomy III-V – Józef Borzyszkowski i Cezary Obracht Prondzyński, Instytut Kaszubski 2019
  • Lekcja anatomii u Hansa Memlinga – Jerzy Jankau, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego 2019
  • „Miasta skoszarowane”. Gdańsk i Sopot jako garnizon Wehrmachtu w latach 1939-1945 – Jan Daniluk, Muzeum Gdańska 2019
  • Żelewscy w cieniu von dem Bacha – Andrzej Janusz – Wydawnictwo Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy 2019

Pomorska Nagroda Literacka, której fundatorem jest Samorząd Województwa Pomorskiego, a organizatorem Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku, co roku przyznawana jest w trzech kategoriach:

Literacka Książka Roku – oceniane są utwory należące do szeroko rozumianej literatury pięknej: poezja, proza, reportaż literacki, esej, monografia, rozprawa krytyczno-literacka
o wysokich wartościach estetycznych, a także scenariusz, utwór dramatyczny;

Pomorska Książka Roku – oceniane są publikacje związane tematycznie z Pomorzem, zarówno literackie, jak i pochodzące z innych dziedzin piśmiennictwa: opracowania historyczne, monografie, biografie, studia regionalne, przewodniki, albumy, rozprawy naukowe;

Całokształt pracy literackiej – oceniany jest dorobek pracy twórczej: jego wartość intelektualna, artystyczna, oddziaływanie krajowe, znaczenie dla regionu, dokonania
w dziedzinach pozaliterackich: edukacji, życiu kulturalnym i społecznym oraz popularyzacji literatury, książki i czytelnictwa.

Nagrodę Pomorskiej Nagrody Literackiej stanowi statuetka „Wiatr od morza”, autorstwa prof. Jacka Zdybla oraz nagroda pieniężna.

Siostrzaną nagrodą Pomorskiej Nagrody Literackiej jest Kaszubska Nagroda Literacka przyznawana za szczególne dokonania literackie w języku kaszubskim, w tym także za tłumaczenie na język kaszubski zrealizowane w roku poprzedzającym jej wręczenie lub za całokształt pracy literackiej w tym języku.

W skład kapituły Kaszubskiej Nagrody Literackiej wchodzą: dr Grzegorz Schramke (Przewodniczący), Piotr Dziekanowski, Krystyna Lewna (ubiegłoroczna laureatka Nagrody).

Zapraszamy na emisję filmu jednocześnie wyrażając nadzieję, że w przyszłym roku będziemy mogli zorganizować galę w tradycyjnych warunkach oraz z udziałem publiczności.

Strona www: http://www.wbpg.org.pl/tresc/pomorska-nagroda-literacka-wiatr-od-morza

Materiał nadesłany